💬 Dit artikel bevat affiliatelinks. Koop je via zo'n link iets, dan ontvangen wij een kleine commissie — voor jou verandert de prijs niets. Lees meer.
In het kort
- Groen water is zweefalg: microscopisch kleine algen die vrij in het water zweven. Een filter vangt ze niet, ze zijn te klein.
- De betrouwbaarste oplossing is een UV-C-lamp (waterklaarder): binnen enkele dagen is het water helder.
- Zonder UV-C werkt een blackout van 3 tot 5 dagen meestal goed; waterwissels alleen helpen nauwelijks omdat de alg razendsnel teruggroeit.
- De oorzaak is bijna altijd een piek in ammoniak (nieuwe bak, overvoeren, grote schoonmaak) gecombineerd met veel licht of direct zonlicht.
Op een dag kijk je naar je aquarium en zie je je vissen nauwelijks meer: het water heeft de kleur van erwtensoep. Dit is groen water, veroorzaakt door zweefalg. Het ziet er dramatisch uit, maar het is goed op te lossen — zolang je weet waarom gewoon filteren of water verversen niet werkt.
Wat is groen water?
Groen water bestaat uit miljarden eencellige algen (vaak soorten als Chlorella of Euglena) die vrij in het water zweven. Ze zijn zo klein dat ze dwars door je filterspons heen gaan. Ze groeien explosief: onder gunstige omstandigheden verdubbelen ze zich binnen een dag. Daarom zie je een bak soms in twee of drie dagen van helder naar ondoorzichtig groen gaan.
Verwar het niet met troebel of melkachtig water: dat is grijs of wit en komt meestal door een bacteriebloei. Groen water is écht groen.
De oorzaken
Een zweefalgbloei heeft bijna altijd twee ingrediënten nodig:
- Een piek in ammoniak. Die ontstaat in een jonge, nog niet ingereden bak, na flink overvoeren, na een dood dier dat onopgemerkt bleef liggen, of na een grote schoonmaak waarbij de bodem flink is omgewoeld of het filter te grondig is gereinigd.
- Veel licht. Lange verlichtingsduur (meer dan 8 uur), te sterk licht voor de beplanting, of — de klassieker — direct zonlicht dat op de bak valt.
Meet daarom eerst ammoniak en nitriet. Staan die boven 0, dan weet je dat de oorzaak nog actief is.
Oplossing 1: UV-C-lamp (de snelste)
Een UV-C-waterklaarder is een kleine lamp in een behuizing die je in de slang van je buitenfilter plaatst of als losse unit met eigen pompje in de bak hangt. Het UV-licht beschadigt de algen die er langs stromen, waardoor ze samenklonteren en alsnog door je filter worden opgevangen.
- Resultaat: meestal binnen 3 tot 7 dagen helder water.
- Laat de lamp aan tot het water helder is en nog een paar dagen langer.
- Zet hem daarna uit of laat hem alleen bij nieuwe problemen draaien; continu gebruik is niet nodig.
- Let op: tijdens het gebruik kan UV sommige vloeibare meststoffen (vooral ijzer) afbreken. Doseer mest bij voorkeur op een moment dat de lamp uit is.
Oplossing 2: blackout
Heb je geen UV-C, dan is een blackout het beste alternatief. Zweefalg leeft van licht; ontneem je dat, dan sterft het grootste deel.
- Doe vooraf een waterwissel van 30 tot 50%.
- Dek de bak 3 tot 5 dagen volledig af met dekens of zwart plastic. Geen kier licht.
- Laat filter en beluchting aan, en zorg voor extra beweging aan het oppervlak voor zuurstof.
- Voer niet of nauwelijks; gezonde vissen kunnen dat makkelijk hebben.
- Haal de afdekking weg, doe opnieuw een flinke waterwissel en spoel je filterspons uit in oud bakwater om de dode algen af te voeren.
Planten overleven een paar dagen duisternis prima. Gevoelige tapijtplanten kunnen wat terugvallen, maar herstellen meestal snel.
Oplossing 3: watervlooien of fijn filtermateriaal
- Daphnia (watervlooien) eten zweefalg. In een bak zonder vissen (of in een aparte emmer) maken ze korte metten met groen water. Met vissen erbij worden ze zelf opgegeten, dus dat werkt minder.
- Fijne filterwatten in je filter vangen een deel van de algen. Vervang ze elke paar dagen. Het helpt, maar is zelden genoeg als enige maatregel.
Wat je beter níet doet
- Niet eindeloos waterwissels doen en hopen. Dat kost veel water en tijd, terwijl de alg terugkomt zolang licht en ammoniak aanwezig zijn.
- Geen chemisch algenmiddel in een zwaar groene bak. De massale afsterving levert juist een nieuwe ammoniakpiek op.
- Je filter niet volledig schoonmaken. Daarmee gooi je je nuttige bacteriën weg en verergert de ammoniakpiek.
Groen water voorkomen
- Laat je verlichting maximaal 6 tot 8 uur per dag branden, op een timer.
- Zet de bak niet in direct zonlicht, of scherm het raam af.
- Voer spaarzaam en verwijder dode dieren en rottend blad meteen.
- Rijd een nieuwe bak geduldig in en houd een vaste waterwisselroutine aan.
- Zorg voor veel en gezond groeiende planten: die nemen ammoniak en nitraat op voordat algen er bij kunnen.
Wat je hiervoor nodig hebt
- UV-C-waterklaarder Doodt zweefalg die door de lamp stroomt; de snelste en meest betrouwbare oplossing voor groen water.
- Druppeltest ammoniak (NH₃/NH₄) Een ammoniakpiek is bijna altijd de aanleiding van een bloei. Meten laat zien of de oorzaak nog speelt.
- Extra beluchting of uitstroom naar het oppervlak Houdt de zuurstof op peil tijdens een blackout en in een dicht groene bak 's nachts.
Veelgestelde vragen
Is groen water schadelijk voor vissen?
Op zich niet direct. Zweefalg produceert overdag zuurstof, maar verbruikt 's nachts ook zuurstof. In een dicht groene bak kan het zuurstofgehalte tegen de ochtend daardoor laag worden. Zorg dus voor beweging aan het wateroppervlak of extra beluchting zolang het water groen is.
Waarom helpt een waterwissel niet tegen groen water?
Een waterwissel verdunt de alg wel, maar zweefalg kan zich binnen een dag verdubbelen. Zolang licht en voeding aanwezig zijn, is het water binnen een paar dagen weer even groen. Je moet de alg doden (UV-C, blackout) of wegvangen, en de oorzaak wegnemen.
Helpt een aquarium-algenmiddel tegen groen water?
Een algenmiddel doodt de alg vaak wel, maar al die dode algen rotten vervolgens in je bak en geven weer een ammoniakpiek, precies de brandstof voor de volgende bloei. Daarnaast zijn veel middelen slecht voor garnalen en sommige planten. UV-C of een blackout is veiliger.
Hoe lang duurt het voordat groen water weg is?
Met een UV-C-lamp is het water meestal in 3 tot 7 dagen helder. Een blackout van 3 tot 5 dagen geeft vaak een vergelijkbaar resultaat. Daarna is het belangrijk om de oorzaak weg te nemen, anders keert het binnen een paar weken terug.
Is groen water hetzelfde als troebel water?
Nee. Troebel, melkachtig of grijswit water komt meestal door een bacteriebloei in een jonge bak of door stof uit nieuw grind. Groen water heeft echt een groene tint en wordt veroorzaakt door zweefalg. De aanpak is anders, dus kijk goed welke kleur je ziet.