💬 Dit artikel bevat affiliatelinks. Koop je via zo'n link iets, dan ontvangen wij een kleine commissie — voor jou verandert de prijs niets. Lees meer.
In het kort
- Witte, pluizige of slijmerige aanslag op nieuw hout is meestal een onschuldige biofilm van bacteriën en schimmels die de suikers uit het hout afbreken.
- Het verschijnt in de eerste dagen tot weken na het plaatsen van nieuw hout en verdwijnt bijna altijd vanzelf binnen 2 tot 4 weken.
- Garnalen, Otocinclus en slakken eten het graag op; verder kun je het wegzuigen tijdens de waterwissel.
- Voorkomen? Kook of week je hout vooraf grondig; daarmee verwijder je een groot deel van de voedingsstoffen waar de biofilm op groeit.
Je hebt net een prachtig stuk hout in je aquarium gezet en een paar dagen later zit het vol met een witte, pluizige of slijmerige aanslag. Schrik niet: dit is een van de meest voorkomende verschijnselen in een nieuwe bak — en in vrijwel alle gevallen volkomen onschuldig.
Wat is het?
De witte aanslag is een biofilm: een mengsel van bacteriën en schimmels dat leeft van de suikers, het zetmeel en andere organische stoffen die uit vers hout lekken. Vooral zachtere houtsoorten zoals spiderwood, mangrove- en moerashout hebben er last van.
Je herkent het aan:
- een witte tot grijze, pluizige of slijmerige laag, vaak in draadjes;
- het zit alleen op het hout, niet op stenen of planten;
- het verschijnt binnen een paar dagen tot weken na het plaatsen van nieuw hout;
- het laat makkelijk los als je erlangs veegt.
Is het gevaarlijk?
Voor je vissen, garnalen en planten: nee. Het verbruikt wel een beetje zuurstof en het kan het water licht troebel maken als het in grote hoeveelheden loslaat. Zorg daarom voor beweging aan het wateroppervlak, en meet in een jonge bak je ammoniak, want een grote hoeveelheid afstervende biofilm kan bijdragen aan een piek.
Wanneer is het wél reden tot zorg?
- Het hout wordt zacht, verkleurt zwart en gaat stinken: het rot. Haal het eruit.
- De aanslag zit niet alleen op het hout, maar ook op vissen (wattige plekken op de huid): dat is een schimmelinfectie bij de vis, iets heel anders.
- Het water ruikt naar rotte eieren of riool. Dan speelt er meer, zoals rottend materiaal in de bodem.
Hoe kom je ervan af?
1. Geduld
In de meeste gevallen verdwijnt de biofilm binnen twee tot vier weken vanzelf, zodra de makkelijk afbreekbare stoffen uit het hout op zijn.
2. Wegzuigen
Zuig de aanslag tijdens je waterwissel met de slang van het hout. Je kunt er eerst met een zachte tandenborstel overheen gaan om het los te maken.
3. Opruimers inzetten
Zodra de bak is ingereden, zijn er diverse dieren die de biofilm als een buffet zien:
- rode kersgarnalen en Amano-garnalen;
- Otocinclus en Ancistrus;
- de meeste slakken, zoals Neritina en posthoornslakken.
4. Hout eruit en afschrobben
Stoort het je echt, haal het hout dan uit de bak, schrob het af met heet water en een borstel (geen zeep) en zet het terug. Combineer dat eventueel met nog een keer koken als het stuk in een pan past.
Voorkomen
De beste remedie is goed voorbehandelen. Koken of meerdere dagen weken met regelmatig vers water:
- haalt een groot deel van de suikers en looistoffen uit het hout;
- laat het hout sneller zinken;
- vermindert de bruine verkleuring van het water.
In spiderwood voorbehandelen lees je stap voor stap hoe. Ook dan kan er nog wat biofilm verschijnen, maar meestal veel minder en korter.
Verwar het niet met …
- Bruine kiezelalg: een bruin, stoffig laagje op ruiten, planten én hout in een jonge bak. Zie bruine kiezelalg verwijderen.
- Blauwalg: een gladde, donkergroene tot blauwe laag met een muffe geur. Zie blauwalg bestrijden.
- Troebel water: een melkachtige waas in het hele water, geen aanslag op het hout. Zie troebel water in je aquarium.
Wat je hiervoor nodig hebt
- Waterwisselslang Om de biofilm tijdens de waterwissel van het hout af te zuigen.
- Grote pan of emmer om hout te koken of te weken Grondig voorbehandelen voorkomt het grootste deel van de aanslag.
Veelgestelde vragen
Is witte schimmel op aquariumhout gevaarlijk voor vissen?
Nee, in vrijwel alle gevallen niet. Het is een biofilm die leeft van de suikers en zetmeel in vers hout. Vissen en garnalen hebben er geen last van; garnalen en sommige vissen eten het zelfs. Alleen als het hout zelf zacht wordt en gaat rotten, of als het water gaat stinken, is er iets anders aan de hand.
Hoe lang blijft de witte schimmel op het hout?
Meestal twee tot vier weken. Zodra de makkelijk afbreekbare stoffen uit het hout zijn verbruikt, verdwijnt de biofilm vanzelf. Bij grote stukken hout kan het iets langer duren of kan het een keer terugkomen.
Moet ik het hout uit het aquarium halen?
Dat is meestal niet nodig. Je kunt het hout er wel uithalen en met een zachte borstel en heet water afschrobben als het je stoort, maar in een bak met planten en bewoners is wegzuigen tijdens de waterwissel en geduld hebben vaak de eenvoudigste aanpak.
Welke dieren eten de witte aanslag op hout?
Rode kersgarnalen, Amano-garnalen, Otocinclus, Ancistrus-meervallen en de meeste slakken eten de biofilm graag op. In een jonge bak zonder bewoners kun je het gewoon wegzuigen.